Lelewel Joachim, Wykład historyi powszechnej. T. III-V [1850]

Tytuł: Wykład historyi powszechnej. T. III, IV, V (w 1 wol.).

Autor: Joachim Lelewel (1786-1861) [historyk, geograf, bibliograf i numizmatyk, ideolog polskiej demokracji, uczestnik powstania listopadowego].

Wydawca: Warszawa, Nakład i druk S. Orgelbranda, księgarza i typografa, przy ulicy Miodowej Nr. 496.

Rok wydania: 1850.

Format: 16 cm.

Objętość: T. III: 186, [6] s.; T. IV: 135, [4] s., 2 rozkładane tabl.; T. V: 251, [5] s., 1 rozkładana tabl.

Oprawa: Oprawa półskórzana z epoki.

„Wykład historyi powszechnej" Joachima Lelewela należy do pionierskich w polskiej historiografii prób syntetycznego ujęcia dziejów ludzkości, opartych na krytycznej pracy ze źródłami. Wyrósł z wykładów, które Lelewel prowadził na uniwersytetach w Wilnie i Warszawie, porywając całe pokolenie słuchaczy. Prezentowany wolumin łączy w jednej oprawie tomy III, IV i V. Ich wartość podnoszą trzy wielkoformatowe, rozkładane tablice chronologiczne, pomyślane jako narzędzie porównywania następstwa wydarzeń w dziejach różnych ludów. Edycję wydał Samuel Orgelbrand (1810-1868), jeden z najważniejszych warszawskich wydawców XIX wieku, twórca późniejszej „Encyklopedii Powszechnej", pierwszej wielkiej polskiej encyklopedii. Ukazanie się pism Lelewela w Warszawie w 1850 roku, w okresie surowej cenzury po powstaniu listopadowym, ma szczególną wymowę. Autor przebywał wówczas na emigracji, a carat uważał go za jednego z najniebezpieczniejszych przywódców powstania.

Joachim Lelewel urodził się 22 marca 1786 roku w Warszawie. Studiował na Uniwersytecie Wileńskim, gdzie od 1814 roku wykładał historię, a w latach 1818-1821 uczył w Warszawie. Jego wykłady w Wilnie, którym przysłuchiwał się m.in. Adam Mickiewicz, budziły ogromny entuzjazm młodzieży. Mickiewicz poświęcił mu wiersz „Do Joachima Lelewela". W 1824 roku władze rosyjskie usunęły go z katedry. W czasie powstania listopadowego był członkiem Rządu Narodowego, a przypisuje mu się autorstwo hasła „Za naszą i waszą wolność". Po upadku powstania osiadł w Paryżu, skąd w 1833 roku wydalono go do Brukseli. Tam wspierał ruchy demokratyczne i w 1847 roku współtworzył stowarzyszenie demokratyczne, do którego należał także Karol Marks. Był wybitnym numizmatykiem i badaczem geografii średniowiecznej, a jego szkoła na długo ukształtowała polską historiografię. Zmarł 29 maja 1861 roku w Paryżu. Stanisław Wyspiański uczynił go bohaterem dramatu „Lelewel".

Proweniencja: na karcie tytułowej tuszowa pieczęć herbowa Leliwa z inicjałami A.K., odbita ostro i w pełni czytelna, wskazująca na przynależność woluminu do prywatnej biblioteki rodowej. Egzemplarz wolny od stempli bibliotek publicznych.

To trzy tomy klasycznej syntezy Lelewela z kompletem rozkładanych tablic chronologicznych, z herbową proweniencją, w oprawie z epoki. Pozycja dla zbieraczy pism Lelewela, badaczy XIX-wiecznej historiografii, miłośników wydawnictw Orgelbranda oraz kolekcjonerów proweniencji heraldycznych.

Blok zwarty, ścisły i stabilny mechanicznie, pierwotne szycie mocno trzyma poszyty, brak luźnych kart tekstowych; karty początkowe z dawnymi, zachowawczymi podklejeniami krawędziowymi. Papier z naturalną patyną wieku - rozproszonym foxingiem, kwasowymi zażółceniami i powierzchownymi zabrudzeniami marginesów od dawnego kartkowania. Wszystkie trzy rozkładane tablice chronologiczne kompletne i czytelne, z naturalnymi zagnieceniami na liniach składania. Oprawa półskórkowa z epoki w stanie dostatecznym: lico skóry na grzbiecie mocno wytarte, papier okładzin przetarty, narożniki zaokrąglone, konstrukcja jednak nadal sztywna.

ID Katalogowy: 3046-16-B-X