Jan Piotr Norblin de la Gourdaine (1745-1830)/ Hala targowa w Opolu Lubelskim/ technika: tusz, papier/ wymiary: 19 x 24,7 cm/ sygn. p.d.: Norblin f 1794 a opole, na odwrociu stempel własnościowy W. Koeniga: WSK, nalepka z odręcznym opisem pracy i przynależności, nalepka z numerem 222 oraz nalepka ramiarska/ Proweniencja: Warszawa, kolekcja prywatna depozyt w Zamku Królewskim w Warszawie (2024-2025) Francja, kolekcja prywatna Wiedeń, kolekcja W. Koeniga
Jan Piotr Norblin (Jean-Pierre Norblin de La Gourdaine) (15 VII 1745, Misy-Faut-Yonne w Szampanii – 23 II 1830, Paryż) – francusko-polski malarz, grafik i rysownik epoki rokoka, jeden z najważniejszych obserwatorów życia i obyczaju Polski schyłku XVIII wieku.
Pochodził z rodziny mieszczańskiej; we wczesnej młodości przebywał w Paryżu, gdzie już ok. 1760 r. wykonywał pierwsze rysunki. Kształtował się w kręgu sztuki Antoine’a Watteau, przejmując rokokowy model kompozycji i kolorystyki, a następnie uczył się u Francesca Casanovy, pod którego wpływem rozwinął umiejętność budowania złożonych scen z wieloma postaciami (m.in. batalistyka). W 1769 r. został odnotowany w Académie Royale de Peinture et de Sculpture, a potem w Ecole Royale, gdzie studiował do 1771 r.
W latach 1771–1774 odbył podróże artystyczne, m.in. do Londynu, gdzie zetknął się ze sztuką Thomasa Gainsborough i Williama Hogartha. W tym czasie poznał księcia Adama Kazimierza i Izabelę Czartoryskich, z którymi przybył w 1774 r. do Polski. Został malarzem nadwornym i nauczycielem rysunku dzieci Czartoryskich; w 1776 r. poślubił Marię Tokarską. Przebywał głównie w Warszawie (Pałac Błękitny, Powązki), a także w ośrodkach magnackich, m.in. w Arkadii koło Nieborowa i w Puławach.
Twórczość Norblina w Polsce obejmuje zarówno rokokowe sceny parkowych zabaw i życia towarzyskiego magnaterii (silnie nawiązujące do Watteau i Fragonarda), jak i niezwykle bogaty zespół rysunków dokumentujących codzienność miasta, typy postaci, sceny sejmikowe oraz wydarzenia polityczne epoki. Szczególne miejsce zajmują jego przedstawienia związane z Konstytucją 3 maja i Insurekcją Kościuszkowską (w tym słynne „Wieszanie zdrajców na Rynku Starego Miasta 9 maja 1794 roku”), dzięki którym bywa określany „sentymentalnym reporterem” swoich czasów.
Polskę opuścił ostatecznie w 1804 r.; osiadł początkowo w Provins, a od 1807 r. mieszkał w Paryżu. We Francji nie zdobył już pozycji porównywalnej z tą, jaką miał w Rzeczypospolitej, jednak do końca życia wracał do tematów polskich. Powstały wówczas m.in. seria sejmikowa (1808) oraz obszerna seria „Zbiór ubiorów polskich” (1804–1817), a także autoportrety (najbardziej znany z 1812 r.). Norblin zmarł w 1830 r., pozostawiając po sobie silny wpływ na polskie środowisko artystyczne – jego uczniami byli m.in. Aleksander Orłowski, Michał Płoński i Jan Rustem.



