Wymiary: wys. 105 cm (135 cm z podstawą), ed. 1/3
Sygnowanie: sygn. u dołu: M. PAPA 1/3
Proweniencja
Warszawa, kolekcja spadkobierców artystki.
Wystawiany
Pietrasanta, Sala delle Grasce, Moc przeznaczenia, 15.06-13.07.2025 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm). Orońsko, Muzeum Rzeźby Współczesnej, Haptyczny rezonans materii. Maria Papa Rostkowska i gościnie w stulecie urodzin artystki, 04.03- 04.06.2023 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm).
Reprodukowany
Smolińska M. [red.], Haptyczny rezonans materii. Maria Papa Rostkowska i gościnie w stulecie urodzin artystki [katalog wystawy], wyd. Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Orońsko, 2023, s. 41 (wersja z białego marmuru karraryjskiego wys. 50 cm). Cortina S., Riva V., Maria Papa Rostkowska. Le opere, gli amici, I luoghi [katalog wystawy], Galleria d’Arte Contemporanea Virgilio Guidi, San Donato Milanese 2017, s. 75 (wersja z białego marmuru karraryjskiego, wys. 50 cm).
Rzeźba „Rigoletto” to osobisty komentarz do życia Marii Papy-Rostkowskiej, personifikacja jej fascynacji operą oraz głębokiej więzi z ojcem Bolesławem Baranowskim. Był on wielkim miłośnikiem twórczości Verdiego i sam grał na skrzypcach, dlatego artystka dorastała w miłości do dźwięku i rytmu. Została wychowana na takich operach jak „Aida”, „La Traviata”, „Moc przeznaczenia” czy właśnie „Rigoletto”.
Jednym z kluczowych wydarzeń, które trwale zapisały się w jej pamięci, była wizyta w Operze Warszawskiej w listopadzie 1933 roku. To wtedy ojciec po raz pierwszy zabrał córkę na spektakl pod tytułem „Rigoletto”. Dla młodej Marii stanowiło to powód do ogromnej dumy, a muzyka stała się z czasem kluczem interpretacyjnym do jej późniejszej twórczości.
Zainspirowana tymi młodzieńczymi przeżyciami rzeźbiarka stworzyła dzieło pod tytułem „Rigoletto”. Prezentowana rzeźba posiada wersję marmurową o wysokości 50 cm, która powstała w 1995 roku. Jej gładka struktura i smukła forma charakteryzują się skomplikowanym układem brył. Ta dynamika nawiązuje bezpośrednio do pełnej zawiłości i satyry historii tytułowego Rigoletta – pokracznego garbusa znienawidzonego przez dwór w Mantui. Opowieść z błaznem w roli głównej to dramat od początku aż do końca. To opera w trzech aktach, do której libretto napisał Francesco Maria Piave na podstawie dramatu Wiktora Hugo „Król się bawi”. Układ rzeźby nie jest więc przypadkowy – oddaje ducha zagmatwanej opowieści, której tytuł pierwotnie brzmiał po prostu „Klątwa”. Figura jest stereometryczna, co sprawia, że z każdej strony ukazuje inną „twarz”. Niczym książę Mantui zmieniający kobiety, obiekt zmienia swoje oblicze w zależności od perspektywy, z której go oglądamy. Daje to szerokie pole do interpretacji aktu twórczego, będącego jednocześnie hołdem dla ojca artystki, bez którego to dzieło prawdopodobnie nigdy by nie powstało.
